Người Việt coi trọng ý nghĩa của món quà, nên có khá nhiều quan niệm dân gian về những thứ «không nên tặng». Phần lớn là kiêng kỵ xuất phát từ cách chơi chữ, liên tưởng hoặc phong tục lâu đời. Không phải ai cũng tin, nhưng biết trước sẽ giúp bạn tránh làm người nhận, nhất là người lớn tuổi, cảm thấy không thoải mái. Bài này tổng hợp các quan niệm phổ biến, kèm cách xử lý khéo léo.
Vì sao cần biết các kiêng kỵ khi tặng quà?
Món quà là để người nhận vui. Nếu người nhận tin vào một quan niệm nào đó, món quà dù đắt mấy cũng có thể khiến họ ngại ngùng. Hiểu các kiêng kỵ không có nghĩa là mê tín, mà là tôn trọng niềm tin của người khác. Đặc biệt trong các dịp như Tết, mừng thọ, cưới hỏi, khai trương, người ta thường để ý chuyện này hơn ngày thường.
Những món quà thường bị kiêng theo quan niệm dân gian
Dao, kéo và vật sắc nhọn
Theo quan niệm phổ biến, vật sắc nhọn tượng trưng cho sự «cắt đứt», nên tặng dao kéo bị cho là có thể làm sứt mẻ tình cảm. Nhiều người kiêng nhất là khi tặng cho người yêu, vợ chồng mới cưới.
Đồng hồ cho người lớn tuổi
Một số người cho rằng tặng đồng hồ cho người cao tuổi như nhắc đến việc thời gian còn lại không nhiều. Với người trẻ, đồng hồ lại là món quà phổ biến, mang ý nghĩa quý trọng thời gian.
Giày dép cho người yêu
Có quan niệm cho rằng tặng giày dép cho người yêu thì người ấy sẽ «đi mất». Nhiều cặp đôi vẫn tặng nhau giày nhưng coi đó là chuyện vui.
Khăn tay
Khăn tay gắn với hình ảnh lau nước mắt, chia ly, nên một số người tránh tặng trong dịp vui.
Gương
Gương dễ vỡ, và cụm «gương vỡ» gợi đến sự rạn nứt, nên ít được chọn làm quà cưới.
Hoa màu trắng hoặc hoa cúc trong một số dịp
Hoa cúc trắng, hoa trắng thường gắn với tang lễ và thờ cúng, nên nhiều người tránh tặng khi đi thăm người ốm hay mừng sinh nhật. Ý nghĩa từng loại hoa được nói rõ hơn trong bài ý nghĩa các loại hoa.
Kiêng kỵ về số lượng và màu sắc
- Số lượng: nhiều người thích số chẵn trong dịp cưới hỏi với ý nghĩa «có đôi», trong khi hoa tặng người sống thường được bó số lẻ ở một số nơi. Quan niệm này khác nhau giữa các vùng, không có quy tắc chung.
- Màu đen, màu trắng toàn bộ: giấy gói hoặc quà toàn màu đen, trắng dễ gợi đến tang lễ, nên được tránh trong dịp vui.
- Màu đỏ, vàng: được ưa chuộng trong dịp Tết, mừng thọ vì mang ý nghĩa may mắn, sung túc.
Tìm hiểu kỹ hơn về màu trong bài ý nghĩa màu sắc khi tặng quà.
Lỡ muốn tặng món «bị kiêng» thì sao?
Có những món thật sự hữu ích, như bộ dao làm bếp cho người mê nấu ăn hay chiếc đồng hồ đẹp cho bố. Dân gian có một vài cách «hoá giải» được nhiều người dùng:
- Nhận lại một đồng xu tượng trưng: người nhận trả lại một ít tiền lẻ, coi như «mua» chứ không phải được tặng.
- Hỏi ý người nhận trước: nhiều người trẻ không để tâm, cứ hỏi thẳng là cách tôn trọng nhất.
- Tặng kèm món khác: đồ dùng thiết thực đi kèm hoa hoặc thiệp mang lời chúc tốt.
Hãy hiểu đây là cách ứng xử văn hoá để người nhận an tâm, không phải nghi thức bắt buộc.
Kiêng kỵ trong cách trao quà
- Không nên đưa quà bằng một tay cho người lớn tuổi. Trao bằng hai tay thể hiện sự kính trọng.
- Không nhắc đến giá tiền khi trao quà.
- Tránh tặng quà rồi kể lể công sức, dễ khiến người nhận thấy mắc nợ.
- Không để nguyên tem giá trên món quà. Bóc tem cẩn thận trước khi gói.
Các bài khác về phép tắc và ý nghĩa quà tặng nằm trong chuyên mục văn hoá tặng quà. Điều cốt lõi vẫn là tấm lòng: kiêng kỵ chỉ để món quà trọn vẹn hơn, không phải để làm khó người tặng.

